Centrum Badań i Analiz

Badania, analizy, opracowania, raporty i komunikaty

Filtruj


Komunikaty

Lista plików

Według najnowszego raportu firmy E&Y pt. Atrakcyjność inwestycyjna Europy 2015 rok 2014 był dla Europy rekordowy pod względem liczby bezpośrednich inwestycji zagranicznych – 4341 inwestycji (wzrost o 10% w stosunku do roku poprzedniego). W Polsce zrealizowano w 2014 roku 132 zagraniczne projekty inwestycyjne, a nasz kraj został uznany za najatrakcyjniejszy dla inwestorów w Europie Środkowo-Wschodniej. Z drugiej strony raport podkreśla, że aby w przyszłości dalej przyciągać zagranicznych inwestorów, Europa musi opracować spójny system zachęt podatkowych, a także poprawić sposoby komercjalizacji innowacji powstałych w wyniku badań. Pod tym względem Polska jest w ogonie Europy. Nasz system ulg podatkowych należy do najmniej atrakcyjnych w Europie, co znajduje swoje odbicie w niskim poziome prywatnych inwestycji w badania i rozwój.

Według danych Eurostatu Polska na badania i rozwój przeznacza tylko 0,9% PKB, co jest wynikiem najniższym spośród największych gospodarek UE i znajduje się znacznie poniżej średniej unijnej - wynoszącej 2% PKB. Firmy państwowe są odpowiedzialne za 2/3 wydatków na innowacyjność, natomiast reszta jest pokrywana przez firmy prywatne, a większość z nich to przedsiębiorstwa duże. Według raportu PARP z 2015 roku w badania i rozwój inwestowało 63,9% przedsiębiorstw zatrudniających więcej niż 249 pracowników w Polsce, co daje nam 6. miejsce od końca spośród wszystkich krajów UE. W przypadku inwestycji w R&D przez firmy średnie i małe Polska zajmuje odpowiednio przedostatnie i ostatnie miejsce - z wynikami: 35,8% i 17,4%.

Powodem słabego zaangażowania MŚP w rozwój innowacyjności jest przede wszystkim mało zachęcający system ulg podatkowych. Według danych Ministerstwa Finansów w 2013 roku z ulgi podatkowej na nowe technologie skorzystało tylko 106 podatników (zarówno w PIT, jak i CIT), jednak dane GUS wskazują, że w tym czasie 2467 firm w Polsce prowadziło działalność w zakresie R&D. Oznacza to, że ponad 95% podmiotów uprawnionych do skorzystania z ulgi na nowe technologie nie zdecydowało się na ten krok. Problemem jest to, że ulgi te są przyznawane za nabycie nowych technologii, a nie ich wytworzenie - i wobec tego zamiast stymulować krajową innowację, wspierana jest zagraniczna, czyli importowana. Ulgę odpisuje się od przychodu i obejmuje ona do 50% kosztów technologii. Oznacza to, że podatnik zyskuje efektywnie ok. 9,5% poniesionych wydatków na aktywa. Nie jest to duża kwota, zwłaszcza że w Czechach czy na Węgrzech ulgi wynoszą do 200% kosztów na wdrażanie projektów R&D.

Z drugiej strony, przy tworzeniu odpowiednich ulg podatkowych ważne jest, aby były one atrakcyjne także dla małych i średnich przedsiębiorstw. Przemysław Marciniak, ekspert Centrum Badań i Analiz Pracodawców RP, w swojej analizie1 przytacza przykład Hiszpanii, w której pomimo wyższych niż w Polsce nakładów sektora prywatnego na badania i rozwój (0,66% PKB wobec 0,38% PKB w 2013 roku) poziom inwestycji małych i średnich przedsiębiorstw w działalność R&D nie jest wysoki. Chociaż prawo podatkowe w Hiszpanii zawiera znacznie większy wachlarz ulg podatkowych (np. ulga pracownicza czy ulga na wydatki w związku z prowadzeniem działalności R&D) niż ma to miejsce w Polsce (głównie ulga na nowe technologie oraz na stworzenie Centrów R&D), to aż 2/3 inwestycji sektora prywatnego w badania i rozwój pochodzi od dużych firm2. Powodem takiego stanu rzeczy są m. in. stawki progresywne, w ramach których hiszpańskie przedsiębiorstwa o największych budżetach na badania otrzymują bardziej korzystne ulgi, niż mniejsi inwestorzy. Ograniczenia te powodują, że w praktyce tylko duże firmy są w stanie je uzyskać, ponieważ tylko one są w stanie szybko rozwinąć i skomercjalizować innowacje.

Jacek Brzozowski, doradca Prezydenta Pracodawców RP, kspert Centrum Badań i Analiz

1 P. Marciniak, Mechanizmy finansowania działalności R&D przez sektor przedsiębiorstw w Polsce i w Hiszpanii, analiza w ramach Centrum Badań i Analiz Pracodawców RP, 2015.

2 Marzocchi, C., Ramlogan, R. & Gagliardi, D., 2012/2013 Annual Report of European SMEs, Manchester Institute of Innovation Research, 2013.

SŁOWA KLUCZOWE: Ulgi podatkowe   R&D   B&R  

Wszelkie prawa zastrzeżone © Pracodawcy RP 2014

Strony WWW CMS | Pozycjonowanie | Agencja Interaktywna Poznań | Webster-Studio
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.