Centrum Badań i Analiz

Badania, analizy, opracowania, raporty i komunikaty

Filtruj


Komunikaty

Lista plików

Doświadczenia z projektów infrastrukturalnych w ostatnich latach wskazują na utrzymujące się problemy z efektywnym zarządzaniem inwestycjami w sektorze publicznym. Koszty błędów lub opóźnień ponosi cała gospodarka – są to zarówno tzw. koszty alternatywne, jak i te związane z zatorami płatniczymi, kosztami sporów sądowych itp., które mogą skutkować upadłościami firm–wykonawców. Poprawę jakości zarządzania projektami w GDDKiA może przynieść przekształcenie jej w spółkę prawa handlowego – wynika z analizy Julii Patorskiej dla Centrum Badań i Analiz Pracodawców RP.

Zgodnie z proponowaną alokacją przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, GDDKiA otrzyma w ramach perspektywy finansowej 2014–2020 blisko 10 mld euro na inwestycje drogowe. Pieniądze trafią na projekty w osi priorytetowej III (Rozwój sieci drogowej TEN-T i transportu multimodalnego) oraz IV (Infrastruktura drogowa dla miast). Wysoki budżet środków europejskich i krajowych jest jedynie warunkiem koniecznym, ale nie wystarczającym do tego, by kontynuować w sposób efektywny rozbudowę dróg szybkiego ruchu oraz modernizację dróg krajowych. Stąd też należy poszukiwać sposobów, które pozwolą zmaksymalizować społeczną stopę zwrotu z prowadzonych inwestycji.

Obok projektu nowelizacji prawa zamówień publicznych, warto rozważyć przekształcenie GDDKiA w spółkę prawa handlowego, a ściślej – spółkę Skarbu Państwa. Obecnie podmiot zarządzający drogami krajowymi i autostradami jest urzędem centralnym w ramach sektora finansów publicznych, co nakłada na niego szereg ograniczeń w efektywnym zarządzaniu majątkiem, dostępnymi środkami oraz kadrami. Z tego względu komercjalizacja GDDKiA tj. przekształcenie w spółkę handlową daje możliwość zwiększenia efektywności tej instytucji.

Julia Patorska w swojej analizie* dla Centrum Badań i Analiz Pracodawców RP wymienia następujące korzyści urynkowienia GDDKiA:

• Wykorzystanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej umożliwiłoby porównanie działalności nowego podmiotu z innymi o tym samym charakterze, funkcjonujących w innych krajach. Dzięki temu łatwiej byłoby mierzyć efektywność GDDKiA;

• Przekształcenie GDDKiA w podmiot prawa handlowego umożliwiłoby stosowanie optymalizacji podatkowej. W skali makro rachunek ekonomiczny nie zmieniłby się, natomiast nastąpiłoby przesuniecie w ramach celów publicznych i tym samym więcej środków mogłoby trafić na budowę i utrzymanie dróg krajowych;

• Działalność w formie spółki Skarbu Państwa umożliwia bardziej optymalne zarządzanie kapitałami, w tym czerpanie z nich zysków, co jest niemożliwe w długim okresie w przypadku podmiotów sektora finansów publicznych;

• Swoboda kształtowania polityki płacowej mogłaby stać się kolejną szansą na podniesienie efektywności funkcjonowania jednostki zarządzającej drogami krajowymi w Polsce, w sytuacji, gdyby funkcjonowała ona, jako podmiot prawa handlowego.

Patorska argumentuje, że doświadczenia innych krajów wskazują, że urynkowienie podmiotu zarządzającego głównymi drogami jest możliwe i może przynieść korzystne efekty. Przykładem jest ASFINAG (Autobahnen- und Schnellstraßen-Finanzierungs-AG), czyli spółka akcyjna należąca w 100% do Republiki Austrii. ASFINAG jest odpowiedzialny za planowanie, finansowanie, budowę, utrzymanie, eksploatację i pobieranie opłat na sieci autostrad i dróg szybkiego ruchu w Austrii, który liczy obecnie 2178 km.

Cytowana analiza nie rozstrzyga jednak, czy zasadne jest przekształcenie GDDKiA w spółkę prawa handlowego, ponieważ wymagałoby to zbadania szczegółowo innych metod podniesienia efektywności funkcjonowania tej organizacji. Jak podkreśla Patorska, nie można wykluczyć, że podobne lub nawet bardziej korzystne efekty można osiągnąć nie zmieniając formy prawnej GDDKiA, poprzez wdrożenie innych narzędzi zarządczych czy też zmianę regulacji w zakresie np. służby cywilnej. Jest to o tyle istotne, że urynkowienie niesie ze sobą także pewne ryzyka, na czele z możliwym ustalaniem zbyt wysokich cen dostępu do infrastruktury drogowej z punktu widzenia maksymalizacji dobrobytu. W tym kontekście potrzebne byłyby odpowiednie regulacje antymonopolowe.

Damian Olko, ekspert ds. badań i analiz Pracodawców RP

* J. Patorska, Szanse i zagrożenia związane z przekształceniem agendy rządowej, zajmującej się zarządzaniem drogami krajowymi, w podmiot prawa handlowego, analiza w ramach Centrum Badań i Analiz Pracodawców RP


Wszelkie prawa zastrzeżone © Pracodawcy RP 2014

Strony WWW CMS | Pozycjonowanie | Agencja Interaktywna Poznań | Webster-Studio
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.